वक्तृत्वाचा बाजार

लेव्हल ६ : वक्ता ते व्यवहार-मार्तंड (यशाचे ७-स्टार मॅन्यूअल)

पायरी ६ : 'वक्तृत्वाचा बाजार' (नेटवर्किंग आणि वास्तव)

 
१. सारांश - मुख्य सराव मुद्दे (व्हिडिओ न पाहताही समजेल असे)

● येताना शंभर फोन येतात, पण जाताना कुणी विचारत नाही - हे वास्तव आधीच पचवा, म्हणजे दुःख होणार नाही. ● वक्त्यांनी एकमेकांचे पाय खेचण्यापेक्षा एकमेकांना कार्यक्रम द्यावेत; बाजार खूप मोठा आहे, प्रत्येकाला काम मिळेल. ● संयोजकांशी 'कामापुरता मामा' न होता 'माणुसकीचा वक्ता' म्हणून नाते जोडा; कार्यक्रमानंतरही सण-उत्सवांना संपर्क ठेवा. ● आयोजक तुम्हाला त्यांच्या कामासाठी बोलावतात, काम झाले की ते विसरणार हे गृहीत धरून चालल्यास मानसिक शांतता लाभते. ● नेटवर्किंग म्हणजे केवळ ओळख निर्माण करणे नव्हे, तर ती ओळख विश्वासात रूपांतरित करणे होय.

 
२. टेक्स्ट आणि पीडीएफ कंटेंट्स (अभ्यासपूर्ण साहित्य - कॉपी करण्यासाठी उपलब्ध)

वक्तृत्वाच्या बाजारात पाय घट्ट रोवण्यासाठी २०+ व्यावहारिक नियम:

वास्तवाचा स्वीकार : कार्यक्रम संपल्यावर संयोजकांचे लक्ष कमी होते, हे नैसर्गिक आहे; ते वैयक्तिक घेऊ नका. वक्ता गट (Speakers Group) : आपल्या क्षेत्रातील इतर वक्त्यांशी मैत्री करा आणि एकमेकांना कार्यक्रम सुचवा. कामाची विभागणी : जर तुम्हाला एखादी तारीख जमणार नसेल, तर दुसऱ्या योग्य वक्त्याचे नाव सुचवून त्याची मदत करा. फॉलो-अप सिस्टिम : वर्षातून किमान ३-४ वेळा (वाढदिवस, गुढीपाडवा, दिवाळी) जुन्या आयोजकांना मेसेज किंवा फोन करा. अपेक्षांचे ओझे : आयोजकांकडून अति-आदराची किंवा कायमच्या उपकाराची अपेक्षा ठेवू नका. व्यावसायिक संबंध : तुमचे संबंध प्रेमाचे असावेत पण त्यात व्यावसायिक शिस्त (Professionalism) कायम ठेवा. माहितीची देवाणघेवाण : नवीन कुठे कार्यक्रम होत आहेत, याची माहिती आपल्या नेटवर्कमध्ये शेअर करा. सकारात्मक चर्चा : इतर वक्त्यांबद्दल कधीही वाईट बोलू नका; तुमची टीका तुमच्याकडेच परत येते. कृतज्ञता पत्र : मोठा कार्यक्रम झाल्यावर आयोजकांना एक छान 'आभार पत्र' किंवा छोटे पुस्तक भेट म्हणून पाठवा. सोशल मीडिया नेटवर्किंग : आयोजकांच्या पोस्टवर कमेंट करा किंवा त्यांच्या कामाचे कौतुक करा. ब्रँड व्हॅल्यू : तुमची स्वतःची एक वेगळी ओळख निर्माण करा, जेणेकरून बाजारात तुमची गरज भासेल. दुसरी फळी : तुमच्या हाताखाली काही नवीन वक्ते तयार करा, जे तुमच्या अनुपस्थितीत काम पाहू शकतील. संयोजकांचे प्रश्न : आयोजकांच्या अडचणी समजून घ्या आणि त्यांना सहकार्य करा. अपडेट राहा : बाजारात सध्या कोणता विषय 'ट्रेंडिंग' आहे, यावर लक्ष ठेवून आपले भाषण तयार करा. प्रतिष्ठा जपा : पैशांसाठी कोणत्याही दर्जाहीन कार्यक्रमाला जाऊ नका; तुमची निवड तुमची किंमत ठरवते. नेटवर्क वाढवा : केवळ राजकीय नाही, तर सामाजिक, शैक्षणिक आणि कॉर्पोरेट क्षेत्रातील लोकांशी जोडा. प्रामाणिकपणा : जर एखाद्या विषयात तुमची पकड नसेल, तर स्पष्ट सांगा आणि दुसरा वक्ता सुचवा. लवचिकता : कधी कधी चांगल्या कामासाठी मानधनात थोडी लवचिकता दाखवणे भविष्यासाठी फायदेशीर ठरते. वैयक्तिक भेट : शक्य असेल तेव्हा जुन्या आयोजकांना भेटायला जा, फक्त कामासाठीच फोन करू नका. माणुसकीचा वक्ता : संकटाच्या काळात आयोजकांच्या पाठीशी उभे राहा, ते तुम्हाला कधीच विसरणार नाहीत.

कॉपी करण्यासाठी लिंक्स : [येथे तुमच्या Google Drive वरील 'नेटवर्किंग मंत्र' PDF ची लिंक द्या] [येथे तुमच्या Excel/Sheets - आयोजक डेटाबेस (CRM) लिंक द्या] [येथे तुमच्या Word - फॉलो-अप मेसेज टेम्पलेट्स फाईलची लिंक द्या]

 
३. टास्क - गृहपाठ (५ Tasks)

टास्क १ : तुमच्या ओळखीच्या ५ जुन्या आयोजकांची यादी करा ज्यांच्याशी तुमचा गेल्या ६ महिन्यांपासून संपर्क नाही. टास्क २ : या ५ आयोजकांना आज एक 'बिना-कामाचा' (फक्त खुशाली विचारणारा) मेसेज पाठवा. टास्क ३ : तुमच्या क्षेत्रातील अशा ३ वक्त्यांची नावे लिहा ज्यांना तुम्ही एखादा कार्यक्रम सुचवू शकता. टास्क ४ : "वक्तृत्वाचा बाजार" या विषयावर स्वतःचे एक २ मिनिटांचे मत रेकॉर्ड करा. टास्क ५ : पुढच्या १ वर्षात तुम्हाला कोणत्या ३ नवीन क्षेत्रांत (उदा. शाळा, कंपन्या) नेटवर्किंग करायचे आहे, ते ठरवा.

 
४. पुराव्याचे संकलन (Evidence)

१. तुम्ही जुन्या आयोजकांना पाठवलेल्या मेसेजचे ५ स्क्रीनशॉट्स शेअर करा. २. तुम्ही तयार केलेल्या ५ आयोजकांच्या यादीचा फोटो पाठवा. ३. 'वक्तृत्वाचा बाजार' यावरील तुमच्या मताचा ऑडिओ मेसेज अपलोड करा. ४. तुमच्या डायरीतील नवीन क्षेत्रांच्या नियोजनाचा फोटो पाठवा. ५. इतर वक्त्यांशी संवाद साधतानाचा एखादा फोटो किंवा चॅट स्क्रीनशॉट द्या.

         अनुक्रमणिका
प्रश्न
पर्याय १
पर्याय २
पर्याय ३
पर्याय ४
उत्तर
बरोबर (स्पष्टीकरण)
पुन्हा प्रयत्न करा (हिंट)
१
जाताना कुणी विचारत नाही, हे सत्य का पचवावे?
रडण्यासाठी
दुःख टाळण्यासाठी आणि वास्तव समजण्यासाठी
कोणाचाही द्वेष करण्यासाठी
काहीच नाही
२
बरोबर! अपेक्षा कमी ठेवल्या की काम करणे सोपे होते.
मानसिक शांतीचा विचार करा.
२
वक्त्यांनी एकमेकांशी कसे वागावे?
स्पर्धक म्हणून
एकमेकांना मदत करणारे मित्र म्हणून
शत्रू म्हणून
अनोळखी म्हणून
२
बरोबर! सहकार्यामुळे सर्वांना काम मिळते आणि प्रगती होते.
एकजुटीचा विचार करा.
३
'कामापुरता मामा' न होता काय बनावे?
कामाचा मामा
माणुसकीचा वक्ता
स्वार्थी वक्ता
राजकारणी
२
बरोबर! माणुसकीचे नाते जास्त काळ टिकते.
जिव्हाळ्याचा विचार करा.
४
जुन्या आयोजकांना कधी फोन करावा?
फक्त काम हवे असेल तेव्हा
सण, वाढदिवस किंवा खुशाली विचारण्यासाठी
कधीच करू नये
फक्त पैसे मागण्यासाठी
२
बरोबर! नियमित संपर्कामुळे तुमची आठवण कायम राहते.
जिव्हाळ्याचा विचार करा.
५
जर एखादी तारीख तुम्हाला जमणार नसेल तर काय करावे?
नकार द्यावा
दुसऱ्या योग्य वक्त्याचे नाव सुचवावे
फोन बंद करावा
आयोजकांना ओरडावे
२
बरोबर! यामुळे तुमची आणि दुसऱ्या वक्त्याचीही पत वाढते.
सहकार्याचा विचार करा.
६
आयोजकांकडून कोणती अपेक्षा ठेवू नये?
मानधनाची
कायमच्या उपकाराची किंवा अति-आदराची
पाण्याची
खुर्चीची
२
बरोबर! आयोजक त्यांच्या कामासाठी तुम्हाला बोलावतात, हे लक्षात ठेवा.
वास्तवाचा विचार करा.
७
नेटवर्किंगची पहिली पायरी कोणती?
पैसे कमवणे
विश्वास संपादन करणे
जोरात ओरडणे
खोटे बोलणे
२
बरोबर! विश्वासावरच मोठे व्यवहार टिकतात.
ओळखीचा विचार करा.
८
वक्तृत्वाचा बाजार मोठा आहे याचा अर्थ काय?
खूप गोंधळ आहे
सर्वांना काम मिळेल इतक्या संधी आहेत
लोक फसवतात
काहीच अर्थ नाही
२
बरोबर! सकारात्मक विचार केल्यास संधी कमी पडणार नाहीत.
संधींचा विचार करा.
९
कृतज्ञता व्यक्त करण्यासाठी काय करावे?
काहीच नाही
आभार पत्र किंवा मेसेज पाठवावा
विसरून जावे
भांडण करावे
२
बरोबर! छोटीशी कृतज्ञता मोठे नाते तयार करते.
उपकाराचा विचार करा.
१०
नेटवर्किंग कशासाठी करावे?
फक्त प्रसिद्धीसाठी
दीर्घकालीन व्यावसायिक संबंधांसाठी
लोकांना फसवण्यासाठी
काहीच नाही
२
बरोबर! नेटवर्किंग हे तुमच्या करिअरचे कवच असते.
भविष्याचा विचार करा.